راهنمای کامل بام باغ (روف گاردن): انواع، ایده‌ها، نکات اجرایی و انتخاب بهینه سنگ برای کف و محوطه‌سازی

روف گاردن یا همان لنداسکیپ یا بام باغ فضایی سبز روی پشت‌بام ساختمان‌هاست که با هدف جایگزینی فضای سبز از‌دست‌رفته در شهرها ساخته می‌شود. تصور کنید بعد از یک روز کاری، به‌جای اینکه پشت‌بام ساختمان فقط محلی برای کولر، مخزن آب یا تجهیزات تأسیساتی باشد، وارد فضایی شوید که با گیاهان، سنگ‌فرش، نورپردازی و مبلمان فضای باز، محیطی آرام برای استراحت یا دورهمی فراهم کرده است. این دقیقاً همان چیزی است که به آن روف گاردن یا بام سبز گفته می‌شود.

البته همه روف گاردن‌ها یکسان نیستند. نوع طراحی، وزن قابل تحمل سازه، اقلیم منطقه، نوع گیاهان و حتی انتخاب سنگ کف می‌توانند نتیجه نهایی را کاملاً تغییر دهند. به همین دلیل، قبل از اجرا باید این عوامل به‌صورت یک مجموعه بررسی شوند، نه به‌صورت جداگانه. 

روف گاردن پشت بام چیست؟

روف گاردن یکی از مکان‌هایی است که در پشت بام ساختمان های جدید ساخته شده تا فضایی دنج و سرسبز برای استراحت روزانه ایجاد کند. اگر به ساختمان های قدیمی نگاه کنید، حیاط ها، گلخانه ها و محیط های سرسبزی در آنها مشاهده میکنید که جایگزین امروزی آنها روف گاردن است. به بیان ساده تر، بام باغ فضای سبزی است که بر روی سقف خانه، آپارتمان، پارکینگ و حتی برخی حیاط ها ایجاد میشود که علاوه بر سرسبزی، نمای زیبایی از بالای ساختمان به سطح شهر دارد.

به عبارت دیگر، روف گاردن به فضایی گفته می‌شود که روی پشت‌بام ساختمان طراحی و اجرا می‌شود و در آن از ترکیبی از پوشش گیاهی، کفپوش، سیستم زهکشی، عایق رطوبتی، مبلمان و گاهی آلاچیق یا پرگولا استفاده می‌شود. هدف از اجرای آن تنها زیبایی نیست؛ بلکه ایجاد فضایی کاربردی، افزایش کیفیت زندگی، استفاده بهتر از فضای بلااستفاده ساختمان و در بسیاری از پروژه‌ها افزایش ارزش ملک نیز از اهداف اصلی آن به شمار می‌رود.

آیا هر پشت‌بامی برای اجرای روف گاردن مناسب است؟

یکی از تصورهای اشتباه این است که هر پشت‌بامی را می‌توان بدون بررسی به روف گاردن تبدیل کرد. در عمل، اولین موضوعی که باید بررسی شود ظرفیت تحمل بار ساختمان است. وزن خاک، گیاهان، سنگ، مبلمان، آب موجود در سیستم آبیاری و حتی حضور افراد، همگی به بار واردشده بر سازه اضافه می‌کنند.

به همین دلیل، در پروژه‌های اصولی ابتدا وضعیت سازه توسط مهندس بررسی می‌شود و سپس نوع روف گاردن، متریال و ضخامت کفپوش انتخاب می‌شود. این مرحله شاید برای کاربر قابل مشاهده نباشد، اما تأثیر مستقیمی بر ایمنی و دوام پروژه دارد.

از طرف دیگر، شرایط اقلیمی نیز اهمیت زیادی دارد. متریالی که برای یک شهر سردسیر مناسب است، ممکن است در مناطق گرم یا مرطوب عملکرد مطلوبی نداشته باشد. برای مثال، انتخاب سنگ با جذب آب پایین و مقاومت بالا در برابر تغییرات دمایی می‌تواند عمر کف روف گاردن را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد.

انواع روف گاردن جدید

این فضا با توجه به نوع ساختمان، میزان استحکام و مقاومت آن، میزان تحمل وزن سازه، نفوذپذیری و پوشش سقف و … ساخته می‌شود. برخی از رایج ترین نوع از بام باغ ها عبارتند از:

· روف گاردن گسترده:

بام باغ گسترده با استفاده از گیاهان، چمن و یا پوششی ایجاد میشود که نیاز به خاک با عمق زیادی نداشته و سطحی باشد. استفاده از گیاهان با ریشه کوتاه نیز در این نوع بام باغ رایج است. در این نوع بام باغ نیاز به هزینه بسیار زیادی نیست و ساده تر میتوان چنین فضایی ایجاد کرد.

· روف گاردن نیمه متمرکز:

در لنداسکیپ مدرن نیمه متمرکز از گیاهان و پوششی استفاده میشود که نهایتا به عمق خاک 30 الی 100 سانتی متر نیاز دارند. از جمله گیاهانی که میتوان در این عمق استفاده کرد عبارتند از: گیاهان بوته ای همچون گیاهان دارویی، هندوانه و … .

· روف گاردن متمرکز:

روف گاردن پشت بام یا روف گاردن مدرن متمرکز برروی سقف ساختمان هایی قابل اجرا است که علاوه بر تحمل وزن بالا، نفوذ ناپذیری و پوشش بسیار مناسب دارند. در نوع متمرکز بام باغ، میتوان از گیاهان با حجم وارتفاع زیاد خاک استفاده کرد. درختان زینتی، انواع گل و گیاه، مسیرهای برای رفت و آمد، نیمکت هایی برای استراحت، آبنما و … در این نوع بام باغ قابل استفاده هستند. طبیعتا این نوع بام باغ زیبایی بیشتری داشته که به طبع هزینه اجرای آن نیز بیشتر است.