ریزش سنگ نما معمولاً به دلایلی چون انتخاب سنگ نامرغوب، نصب غیراصولی، عدم اجرای اسکوپ، نفوذ آب، انبساط و انقباض ناشی از تغییرات دما، نشست ساختمان یا حتی زلزله رخ میدهد. رعایت اصول فنی در طراحی، اجرا و نگهداری میتواند از این خطر جلوگیری کند. برای آشنایی با علت ریزش سنگ نما و راهکارهای عملی پیشگیری و خرید سنگ نمای ساختمان، ادامه مطلب را بخوانید.
10 علت ریزش سنگ نما
1. انتخاب سنگ نامناسب برای نمای بیرونی
سنگهایی که برای نما انتخاب میشوند، باید مقاومت بالا در برابر تغییرات دما، رطوبت و تابش نور خورشید داشته باشند. استفاده از سنگهای نامرغوب یا سنگهایی با تخلخل بالا و جذب آب زیاد، باعث کاهش دوام نما و احتمال ریزش در بلندمدت میشود. انتخاب سنگ با کیفیت مانند سنگ مرمریت لاشتر میتواند جلوگیری کند.
✔ بیشتر بخوانید: تشخیص سنگ نمای خوب
2. اجرای نادرست اسکوپ
اسکوپ بهمعنای اتصال مکانیکی سنگ به بدنه ساختمان است. درصورتیکه اسکوپ بهدرستی انجام نشود یا بهکلی نادیده گرفته شود، احتمال جدا شدن سنگ در اثر عوامل طبیعی یا انسانی بهشدت افزایش مییابد.
3. استفاده از ملات بیکیفیت
ملات نامناسب یا فاقد مقاومت کششی کافی نمیتواند اتصال بین سنگ و سطح نما را حفظ کند. بهویژه ملاتهایی که با سیمان خشک یا ماسههای آلوده تهیه میشوند، با گذر زمان دچار ترک و فرسایش میگردند.
4. نفوذ آب به پشت سنگ
عدم آببندی مناسب نما میتواند باعث نفوذ رطوبت به پشت سنگها شود. این موضوع، خصوصاً در مناطق بارانی یا مرطوب، منجر به شسته شدن ملات، زنگزدگی اتصالات فلزی و در نهایت ریزش سنگ خواهد شد.
5. انبساط و انقباض سنگها
تغییرات دمایی باعث انبساط و انقباض پیدرپی سنگها میشود. اگر در طراحی و اجرای نما درز انبساطی مناسب پیشبینی نشده باشد، سنگها تحت فشار قرار گرفته و ترک میخورند یا از جای خود خارج میشوند.
6. نشست ساختمان
نشست سازه، بهویژه در سالهای اولیه بهرهبرداری، میتواند به اتصالات و المانهای نمای سنگی فشار وارد کرده و موجب ترک خوردن یا سقوط آنها شود.
7. طراحی نادرست نمای ساختمان
در صورتی که نمای ساختمان بهصورت اصولی طراحی نشده باشد (مثلاً زاویهدار یا بدون رعایت بارگذاری مناسب)، خطر ریزش سنگ افزایش مییابد. انتخاب ضخامت نامناسب سنگ یا بیتوجهی به ابعاد و جهتگیری آنها، از دیگر عوامل موثر در این زمینه است.
8. اجرای غیراصولی توسط نیروی غیرمتخصص
نصب سنگ نما نیاز به دقت و تخصص بالایی دارد. استفاده از افراد بیتجربه یا عدم رعایت جزئیات فنی در اجرا، مانند بندکشی اصولی یا ترکیب مناسب ملات، در بلندمدت منجر به ضعف اتصال و ریزش سنگ خواهد شد.
✔ بیشتر بخوانید: قانون افتادن سنگ نمای ساختمان
9. عدم نگهداری و بازرسی دورهای
نما نیز مانند سایر بخشهای ساختمان نیاز به بررسی و نگهداری منظم دارد. ترکهای ریز، لق شدن سنگ یا تغییر رنگ ملات، همگی نشانههایی هستند که اگر بهموقع بررسی نشوند، در آینده مشکلساز خواهند شد.
10. عوامل محیطی
عوامل طبیعی مثل زلزله، باد شدید، آلودگی هوا و بارانهای اسیدی میتوانند در بلندمدت باعث فرسایش مصالح و کاهش چسبندگی ملات شوند.
سنگ پارس | سنگ خاص
مشاوره تخصصی رایگان و استعلام قیمت سنگ
سنگ پارس | سنگ خاص
مشاوره تخصصی رایگان و استعلام قیمت سنگ
سنگهایی با احتمال ریزش کمتر در نما
برخی سنگهای ساختمانی بهدلیل ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاص، مقاومت بیشتری در برابر شرایط محیطی و خطر ریزش دارند. از جمله این سنگها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سنگ چینی نیریز
- سنگ شبه گرانیت دبل بلک
- برخی از سنگ های تراورتن
- سنگ مرمریت لاشتر (تنها با فرآوری بوش همرچرمی)
- برخی سنگ های گرانیت مانند سنگ گرانیت سبز و …
راهکارهای پیشگیری از ریزش سنگ نما
برای جلوگیری از خطرات ناشی از ریزش سنگ، رعایت مجموعهای از نکات اجرایی و نگهداری الزامی است:
- استفاده از سنگهای مرغوب و استاندارد مطابق با شرایط اقلیمی پروژه
- اجرای صحیح اسکوپ و مهار مکانیکی برای اتصال بهتر سنگ به بدنه
- استفاده از ملات مناسب با غلظت و ترکیب درست
- آببندی اصولی نما برای جلوگیری از نفوذ رطوبت به پشت سنگ
- پیشبینی درز انبساطی در طراحی جهت تحمل تغییرات دما
- نظارت مهندسی در حین اجرا و استفاده از نیروهای متخصص
- بازرسی دورهای و نگهداری مناسب برای پیشگیری از مشکلات آینده
نتیجه گیری
ریزش سنگ نما یک اتفاق خطرناک و هزینهبر است که میتوان با رعایت اصول طراحی، انتخاب مصالح مناسب، اجرای صحیح و بازرسیهای منظم، از بروز آن جلوگیری کرد. در انتخاب سنگ مناسب برای نمای ساختمان، بهویژه در مناطق مرطوب یا زلزلهخیز، توجه به ویژگیهای فنی سنگ و روش نصب آن ضروری است.اگر در حال ساخت یا بازسازی نمای ساختمان خود هستید، حتماً با کارشناسان مجرب مشورت کنید و سنگی را انتخاب کنید که علاوه بر زیبایی، از نظر دوام و ایمنی نیز مورد تأیید باشد.
سوالات متداول
بله، در صورتیکه سنگ هنوز نیفتاده باشد، میتوان با باز کردن سنگ و نصب مجدد با اسکوپ و ملات مناسب، از ریزش آن جلوگیری کرد.
در صورت نصب اصولی و نگهداری مناسب، سنگ نما میتواند بیش از ۳۰ سال دوام بیاورد؛ اما عواملی مانند آبوهوا و کیفیت اجرا این زمان را کاهش یا افزایش میدهند.
خیر، چسب سنگ به تنهایی نمیتواند جایگزین سیستمهای مهاربندی مکانیکی مثل اسکوپ شود؛ ترکیب چسب و اسکوپ در برخی موارد پیشنهاد میشود اما حذف اسکوپ توصیه نمیگردد.
خیر، رنگ کردن فقط جنبه تزئینی دارد و نقشی در استحکام یا چسبندگی سنگ ایفا نمیکند. برای افزایش دوام، آببندی مناسب و اجرای فنی صحیح ضروری است.
